Duncan Green, de Intermoon Oxfam: "Podemos acabar con esta desigualdade obscena"

O director de investigacións de Oxfam Internacional, Duncan Green, acaba de dar vida o seu libro 'Da pobreza ao poder', unha obra que recompila a experiencia acumulada tras longos anos traballando á pata da desigualdade e intentando explicar as causas da pobreza extrema así como os seus posibles solucións. Nunha entrevista concedida a axencia Europapress analiza as desigualdades no mundo e as perspectivas de superarlas con novos plantexamentos económicos.

Redacción/EUROPAPRESS.-

-.¿En que consiste a súa teoría sobre a 'lotería do nacemento'?

Parte do feito de que canto pasa na vida dunha persoa, a maior parte do seu destino, está decidido no seu nacemento. Depende de se naces nun país rico ou pobre, nunha cidade ou no campo, e todo o esforzo que un fai para mellorar a súa propia vida ten un impacto moi pequeno comparado coa importancia da determinación do seu lugar de nacemento. É importante loitar contra a desigualdade para evitar diferencias como que unha nena nada en Sierra Leona teña menos probabilidades de chegar á adolescencia que outra nada en Noruega.

- Pero a igualdade neste sentido, ¿non é unha utopía?

É utópico pedir que todos sexamos iguais, pero si podemos acabar cun sistema no que os 500 máis ricos do mundo gañan igual que os 416 millóns de pobres. Isto é un desgaste terrible do potencial humano, algo inmoral amén de insostible e contra o que se pode loitar. Podemos reducir esta desigualdade extrema e obscena.

- 'Da pobreza ao Poder' expón moitas realidades similares a esta, ¿qué fan difícil o optimismo?

Este libro é un paso atrás, unha parada para dar unha visión máis xeral da pobreza no mundo. É moi ambicioso, porque convida a conversar e sacar conclusións sobre o que pasa a noso arredor ao tempo que resume as conclusións dese tipo de conversacións recolleitas ao longo do traballo de Oxfam.

Ademais, nel hai moitas razóns para o optimismo. En dous ou tres séculos vivimos a abolición escravitude, o sufraxio universal, unha redución enorme da pobreza desde o fin II Guerra Mundial, a desaparición do colonialismo. Agora temos o desafío de acabar coa desigualdade extrema e atopar un novo camiño económico que axústese á era do cambio climático, pero se conseguimos todo iso en tan pouco tempo, hai motivos para crer que podemos conseguilo. Pódese aprender do éxito anterior.

- Na súa opinión, ¿sairá este novo modelo económico da actual situación de crise económica?

Os grandes cambios saen das épocas de crise, como a dos anos 30, que deu a luz ao Estado do Benestar, e adoitan ser cambios moi positivos. Oxalá que deste gran enredo que temos agora saia un troco para un papel do Estado e as institucións globais que traten de acabar coa extrema desigualdade.

- ¿Cales serían as claves desa mudanza?

O máis importante é que se necesitan Estados eficaces, que garantan a saúde, a educación, as infraestruturas e que fagan posible á empresa investir. Ao tempo, necesitas cidadáns activos que empoderen ás pobres e chámenos a tomar o seu destino nas súas mans. Cidadáns que poden facer ao Estado render contas diante da sociedade. O desenvolvemento verdadeiro está na sociedade, pero para que cristalice, fai falta un Estado eficaz á fronte.

- ¿Considera que as sociedades modernas non conseguen facer render contas aos seus Estados?

Mellorouse moito no que fai á transparencia dos Gobernos, o exemplo claro é o de América Latina, porque nos anos oitenta case a metade dos países vivían baixo ditaduras militares. Agora é ao revés, hai unha especie de nacemento político e moita xente involúcrase para influír na vida da sociedade. Este é o camiño que se está abrindo en África, porque aínda que hai problemas moi serios nos distintos países, empézanse a abrir paso os dereitos humanos.

- Entón, ¿ten solución o problema de África?

Alí empezan a ver que o problema do continente é unha cuestión política de construción de Estados eficaces. O argumento do libro é moi similar ao dos cidadáns de África. A clave está en que hai que usar ben a axuda oficial ao desenvolvemento e o que se recibe mediante a cooperación, aínda que non se trata só de diñeiro, porque o problema fundamental é o Estado que garante a saúde ou as infraestruturas. En África falta ese Estado.

- E, ¿por onde empezar para construír ese Estado?

Pola educación, porque asegura que a seguinte xeración vai ter un coñecemento sobre os seus dereitos e unhas expectativas na vida para eles e a súa comunidade, pero tamén hai que empezar a construír institucións. Nisto traballan desde fai moitos anos as organizacións e xa empeza a haber entidades asociativas africanas que poden dar lugar á súa creación.

- ¿Que poden facer o resto de cidadáns do mundo?

O desenvolvemento parte dos mesmos países e é un xogo entre o cidadán e o Estado. No caso dos países do Sur, os actores principais están alí e non aquí. Sen embargo, temos un papel importante, aínda que sexa secundario, que consiste en asegurar que os nosos gobernos e as nosas empresas fan o ben e non o mal, naquelas rexións. Temos que poñer as institucións cando se necesitan e demostrar solidariedade coas loitas e os esforzos dos cidadáns do Sur.